Tadilattan, şantiyeden ya da elektrik işinden kablo artığı çıktığında akla gelen ilk soru şudur: "Bunu soysam mı, olduğu gibi mi satsam?" Cevap kablonun tipine, miktarına ve sizin ayırabileceğiniz zamana göre değişir.
Kablo hurdasının fiyatı nasıl hesaplanır?
Soyulmamış kablo, içindeki bakır (veya alüminyum) oranına göre fiyatlandırılır. Örneğin kalın bir enerji kablosunun ağırlığının büyük kısmı bakırdır; ince bir data kablosunda ise ağırlığın çoğu plastik izolasyondur. Bu yüzden iki kablo aynı kiloda olsa bile fiyatları çok farklıdır.
Hangi kablolar soyulmaya değer?
- Kalın enerji kabloları (NYY, NYM, yeraltı kabloları): Bakır oranı yüksektir, soyma makinesiyle kolayca soyulur. Soyulduğunda parlak bakır fiyatı alır.
- Kaynak kabloları: İnce çok telli bakırdan oluşur ve bakır oranı yüksektir.
- TTR ve antigron: Kesite göre değişir; kalın olanlar soymaya değer.
Hangileri soymadan satılmalı?
- Data, ethernet ve telefon kabloları: Tel çok incedir, soymak saatler sürer ve kazancı karşılamaz.
- Cihaz ve şarj kabloları: Karışık ve ince oldukları için "ince kablo" sınıfında satmak daha mantıklıdır.
- Karışık kablo yığınları: Ayıklamaya zamanınız yoksa karışık kablo olarak satmak en pratik yoldur.
Kablo yakmak: hem yasak hem zararlı
Kabloyu yakarak soymak hâlâ karşılaşılan bir yöntem. Ancak plastik izolasyonun yanmasıyla zehirli gazlar açığa çıkar; bu hem çevre mevzuatına aykırıdır hem de sağlığa ciddi zarar verir. Üstelik yanan bakır oksitlenir ve "yanık bakır" sınıfına düşer; yani hem cezai risk alırsınız hem de daha az para kazanırsınız.
Bakır mı alüminyum mu?
Bazı enerji kabloları alüminyum iletkenlidir. Kabloyu kestiğinizde iletken gümüş renkliyse alüminyumdur. Alüminyum kablo, bakır kabloya göre çok daha düşük fiyatlıdır; ikisini aynı torbaya koymayın.
Pratik öneri
Elinizde birkaç metre kalın kablo varsa soymak kazandırır. Yüzlerce metre karışık ince kablo varsa soymadan getirmek zaman açısından daha verimlidir. Kararsız kaldığınızda kablo tipini ve kesitini hurdacıya sorarak hangisinin daha kazançlı olduğunu öğrenebilirsiniz. Ayrıntılar için kablo hurda alımı sayfasına bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Kablo soyma makinesi almaya değer mi?
Düzenli olarak kalın kablo çıkaran elektrikçi ve firmalar için değer. Ara sıra az miktarda kablo çıkıyorsa soymadan satmak daha pratiktir.